Amortisman nedir? Amortisman süresi nasıl hesaplanır?

878

Amortisman, gayrimenkullerin zaman ve kullanıma bağlı olarak yıpranma ve aşınma payı olarak nitelendirilir. Yıllık olarak belirli bir oranda hesaplanan amortisman süresi, menkullerden gider olarak düşülür. Yapılan bu işleme emlakta amortisman denir.

Amortisman oranları nasıl belirlenir?

Amortisman hesaplaması, taşınmazlar ve tesisat gibi bazı kıymetler için yapılır. İşletme hesap defterine kayıt edilmeyen taşınmaz amortisman oranları, yıllık amortisman değeri bulunarak hesaplanır. Oran, işletme defterlerinin gider hanesine kaydedilir. Basit usulde yapılan amortisman ayırma işlemi, Vergi Kanunu’na göre hesaplanır ve uygulanır.

Amortisman oranı, Vergi Kanunu’na göre maksimum yüzde 20’dir. Bu oran aşılmadığı sürece, mükellefler amortisman oranının tespit edilmesinde serbesttirler. Amortisman ayırma işlemi; işletmede 12 aydan uzun süreli kullanılan, kullanıma bağlı olarak yıpranma, aşınma veya menkul değerden düşülerek değerlendirme yapıldığı an itibarıyla; envanterde kayıtlı ve kullanıma hazır olan ve yıllık belirtilen kıymet değerinin aşılması dahilinde yapılır.

Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen amortisman ayırma işlemleri, mükellefler tarafından anlaşıldığı şekilde yapılır. Hesaplanan amortisman bedeli işletmenin gelir-gider defterine kaydedilir. “Ödenen Ücret ve Diğer Giderler” bölümüne amortisman olarak işlenir.

Amortisman hesaplama nasıl yapılır?

Vergi Kanunu’na göre belirlenen ve Maliye Bakanlığı’na ödenen amortisman ücretleri; yatırımın değeri ve aylık kira gelirine bölünerek hesaplanır. Demirbaşlar için amortisman hesabı şu şekilde yapılır;

KDV hariç 10 bin TL değerinde satın alınan bir demirbaşın, kullanım süresi 5 yıl olarak kabul edilirse gider olarak gösterilecek amortisman hesabında;

  • Demirbaşın kullanım ömrü 1’e bölünüp 2’yle çarpılır ve amortisman oranı bulunur.
  • Demirbaş bedelinden hesaplanan oran, amortisman olarak ayrılır.

Amortisman oranı= 1/ Kullanım ömrü
1/5=0,2
Amortisman oranı x 2
0,2×2=0,4 yani %4
10,000 x %4: 4000 TL

Amortisman süresi hesaplama

Emlakta amortisman ne demek konusunda yapılması gereken işlemlerden biri de, amortisman süresinin hesaplanmasıdır. Amortisman süresini hesaplamak için yatırımın bugünkü değeri, aylık kira gelirine bölünerek bulunur.

Örneğin 500 bin TL’ye alınan bir gayrimenkulün 2 bin 500 TL’lik aylık kira geliri varsa işlem şu şekilde yapılır;

  • 480000/2500=192 sonucu ortaya çıkar.
  • 192 ayın, yıllık ifadesi olarak; 192/12 hesaplamasıyla 16 yıla denk gelir.

Türkiye’de amortisman süreleri ortalama olarak 17-18 yıl şeklinde hesaplanır. Elde edilen hesaplamada 16 yıllık amortisman süresi, yatırımınızın doğru değerde ve avantajlı olduğunu gösterir. Amortisman süresini, değerini ve avantajını belirleyen gayrimenkulün fiyatıdır. Taşınmazın fiyatını ise;

  • Lokasyon, konum, bölge
  • Büyüklük ve yapı özellikleri
  • Pozitif yönde gelişim
  • Kolay kiralanabilir potansiyel

gibi faktörler belirler ve yatırımlarda kâr yapmayı, avantaj sağlamayı olanaklı hale getirir.