Google+

Arsa sahibine daire dışında para ve kira ödenmesi

Uygulamada çok sık rastlanılan durumlardan biri de; arsası karşılığında belli sayıda daire ve dükkan alacak olan arsa sahiplerine, ayrıca para ödenmesi ve inşaat bitinceye kadar kiraladığı evin kira ödemelerinin karşılanmasıdır.

Şükrü Kızılot

07.09.2012 12:17:11
Bu gibi durumlarda, inşaat firmaları, arsa karşılığı daire sözleşmesine göre arsa sahibine daire dışında yapacağı nakit ve kira ödemelerinin gider yazılıp yazılmayacağı konusunda tereddüde düşmektedirler.

İNŞAATIN MALİYET BEDELİ
Bilindiği üzere, Vergi Usul Kanunu’nun 262’nci maddesinde; maliyet bedeli iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi ya da değerinin artırılması nedeniyle yapılan ödemelerle bunlara ilişkin giderlerin toplamı olarak tanımlanıyor.

Aynı Kanunun 269 uncu maddesinde; iktisadi işletmelere dahil tüm gayrimenkullerin maliyet bedelleri ile değerleneceği, 270 inci maddesinde; gayrimenkullerde maliyet bedeline satınalma bedelinden başka, makine ve tesisatta gümrük vergileri, nakliye ve montaj giderleri ile mevcut bir binanın satın alınarak yıkılmasından ve arsasının tesviyesinden doğan giderlerin girdiği ve mükelleflerin noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile tapu harcını maliyet bedeline ithal etmekte veya genel giderler arasında göstermekte serbest oldukları, 271 inci maddesinde ise; inşa edilen binalarda ve gemilerde, imal edilen makine ve tesisatta, bunların inşa ve imal giderlerinin satın alma bedeli yerine geçeceği hükme bağlandığını görüyoruz.

TOPLAM MALİYET
Bu çerçevede, kat karşılığı başkalarının arsasına yapılan inşaatlarda toplam maliyet arsa maliyeti ile inşaat maliyetinin toplanması suretiyle hesaplanmakta olup, her bir kat, dükkan veya dairenin maliyeti ise, her kat, daire veya dükkana belirli ölçü ve esaslara göre binanın tüm maliyetinden pay verilmek suretiyle tespit ediliyor.
Toplam inşaat maliyeti, inşaatı yapanlar tarafından arsa sahibine verilen dairelerin inşaası için yapılan harcamalar ile kendilerine ait daireler için yapılan harcamalardan oluşmakta, inşaatın toplam maliyetinin arsa sahibine verilen dairelere isabet eden kısmı ile arsa sahibine yapılan nakit ödemelerin toplamı ise toplam arsa maliyetini (müteahhidin kendisine ait dairelerin arsa maliyeti) veriyor.

ARSA ÜZERİNDE MÜTEAHHİDİN PAYI
Arsa üzerinde müteahhidin payının bulunması durumunda ise, toplam arsa maliyeti, müteahhidin hissesine düşen arsa payının maliyeti ile diğer arsa payı karşılığı arsa sahibine verilen dairelere isabet eden inşaat maliyeti ve arsa sahibine yapılan nakit ödemelerden oluşuyor.
Bu çerçevede, kat karşılığı başkalarının arsasına yapılan inşaatlarda arsa sahibine daire dışında nakit ve kira ödemesinde bulunulması durumunda söz konusu ödemelerin, müteahhidin kendisine ait dairelerin arsa maliyetinin (toplam arsa maliyeti) bir unsuru olarak dikkate alınması gerekir.

Bu konuda duraksamaya düşen bir mükellefe de Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, 6 Haziran 2007 Tarih ve GİB.0.40/4006-51523 sayılı özelge ile, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda uygulama yapılması gerektiğini bildirilmiştir.

YAZARIN DİĞER MAKALELERİ