Ancak bu ipoteğin, ilgili bankayla kredi ilişkisinin kesildiği anda kaldırılmış olması da gerekir. Bu durum ise kredi geri ödemelerinin bitmesi ya da kredinin başka bir bankaya transfer edilmesi hallerinde söz konusu olur. Başka bir ifadeyle, kredi kullanarak satın aldığımız bir evi yıllar sonra satmaya çalıştığımızda ya da faiz oranlarının düştüğü bir ortamda kredimizi başka bir bankaya transfer ettiğimizde (refinansman) ipoteğimizin fek edilmesi, yani konutumuz üzerinde bulunan banka ipoteğinin kaldırılması gerekmektedir. Peki ama bu işlemi nasıl yapacağız? Bunun için tüketicilerin “ipotek fek yazısı” ile birlikte tapu dairelerine gitmeleri ve ipoteği sonlandırmaları gerekiyor. Ancak tartışma tam da bu noktada başlıyor. Zira bankalar tapu dairesinden istenen ipotek fek yazısı için kredi müşterilerinden ek ücret talep ediyorlar. Çoğunlukla da bu ücreti müşterilerinden tahsis ediyorlar. Tüketiciler ise bu ücretin haksız bir talep olduğunu belirtiyorlar. Her iki tarafın da neden böyle düşündüklerini açıklayan gerekçeleri mevcut. Bunlara kısaca değinelim:
“Bu Bir Hizmettir”
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) İpotek Bankacılığı Çalışma Grubu Başkanı Önder Halisdemir’in daha önce de belirttiği gibi “bankalar ipotek fekkinde bulunurken vekalet ücreti gibi çeşitli masraflar ile karşılaşmakta, tapuya çoğu zaman bir yetkililerini göndermekte ve bu masraflarını lehine işlem yapana yansıtabilmektedirler”. Gerçekten de üst düzey bir banka yetkilisinin açıklamaları da bu görüşü destekliyor. Buna göre ipotek fek yazısının oluşturulabilmesi için noter onaylı yetki belgesi, imza sirküleri gibi noter masraflı işlemlere ihtiyaç duyulduğu ve bu masrafların da doğal olarak tüketicilerden talep edildiği belirtiliyor. Can alıcı asıl nokta ise şu yönde: İpotek fek yazısı hukuk departmanlarına hazırlattırılan bir hizmettir ve her hizmetin bir bedeli vardır.
“Bu Ücret Adil Değil”
Tüketiciler, bankaların teminatını kuvvetlendirmek adına ipotek koyduğu ve kredi aşamasında dosya masraflarını (ipotek tahsis bedeli) zaten aldığı bir durumda tekrar ek bir ücret çıkarılmasının adil bir durum olmadığı görüşündeler. Bu anlamda tüketici hakem heyetlerine de başvuran tüketiciler lehlerine çıkan heyet kararıyla bankalarına gitmekte ve verdikleri ücretleri geri alabilmekteler.
Ne Yapmalı?
İpotek fek ücreti tartışmalı bir konu ve maalesef üzerinde hala bir uzlaşıya varılabilmiş değil. Ancak tüm kredi ilişkilerinde olduğu gibi burada da en önemli göstergemiz kredi sözleşmemiz oluyor. Eğer sözleşmede ipotek fekki düzenlenmiş ise tüketiciler bu bedeli genellikle ödemek durumunda kalıyorlar. Ancak sözleşme öncesi bu ücretin alınmayacağı hususunda anlaşılırsa bu yeni durum tüketicilerin lehine olabiliyor.
Diğer bir yöntem de yine her kredi ilişkilerinde ön plana çıkan pazarlık gücü ve kabiliyetine dayanıyor. Özellikle kredi kartı yıllık aidat ücreti durumunda da sıklıkla karşılaşıldığı üzere tüketici ile banka yetkilileri arasındaki pazarlık süreci de bu ücretin alınmamasıyla sonuçlanabiliyor.
Masraf Fiyat Aralıkları
İpotek Tahsis Bedeli: 200 TL - 500 TL
İpotek Fek Yazısı Ücreti: 100 TL - 500 TL
Yazan: Gökhan Üzüm/hurriyetkiyasla.com
Konut Kredisini En İyi Koşullarda Hangi Banka Veriyor?